Δελτία τύπου

Ενημερωθείτε με τα νέα της Ακαδημίας
0
0
0
s2sdefault

Ενδιαφέρον Επιστημονικό Συνέδριο

για τη διαχείριση των εκκλησιαστικών κειμηλίων στο Βόλο

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 22 Σεπτεμβρίου το Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Εκκλησιαστικά κειμήλια: από την λειτουργική χρήση στην μουσειακή προβολή;», πού διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος, στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας. Συνδιοργανωτές φορείς ήταν το Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου-Τομέας Έρευνας, Διαχείρισης και Συντήρησης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και Κειμηλίων και η «Μαγνήτων Κιβωτός»-Ακαδημία Λαϊκού Πολιτισμού & Τοπικής Ιστορίας.

Την έναρξη του Συνεδρίου τίμησαν με την παρουσία τους πολιτικές και στρατιωτικές αρχές.

Στον εναρκτήριο χαιρετισμό του ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος αναφέρθηκε στην αφορμή αυτού του συνεδρίου, τα εγκαίνια δηλαδή του Εκθετηρίου Εκκλησιαστικών Κειμηλίων στη Μακρινίτσα και τόνισε ότι πρόκειται «για ένα έργο-καρπό μακρόχρονης συλλογής και μελέτης πολύτιμων κειμηλίων, που οδήγησαν στη δημιουργία ενός ξεχωριστού μουσειακού χώρου… Για μένα, αλλά και τους συνεργάτες μου, η διάσωση, η συντήρηση και η προβολή τους, με σύγχρονο τρόπο, θεωρήθηκε ιερή υποχρέωση, εκδήλωση μνήμης και σεβασμού προς τις γενεές των ευσεβών κληρικών και λαϊκών που τα δώρισαν στους Ναούς και τις Ιερές Μονές, παρακαταθήκη ευλαβείας και υψηλής αισθητικής προς τις επόμενες γενεές». Τέλος, ευχαρίστησε τους εισηγητές και τους φορείς που συνδιοργάνωσαν το συνέδριο, καθώς και τους Ιερείς και τα λαϊκά στελέχη που εκπροσώπησαν Ιερές Μητροπόλεις. Ευχαριστίες απηύθυνε και στον στενό του συνεργάτη και εμπνευστή της ιδρύσεως του εκκλησιαστικού μουσείου στη Μακρινίτσα, Αρχιμ. Δαμασκηνό Κιαμέτη, Πρωτοσύγκελλο της Ι. Μητροπόλεως, για τον κόπο του και το άψογο αποτέλεσμα.

Στην πρώτη Συνεδρία, υπό την προεδρία του κ. Νίκου Τσούκα, Γραμματέα του φορέα πολιτισμού της Ι. Μ. Δημητριάδος «Μαγνήτων Κιβωτός», που ήταν αφιερωμένη στο Εκθετήριο Εκκλησιαστικών Κειμηλίων «Μήτηρ Θεού η Οξεία Επίσκεψις» στη Μακρινίτσα, πρώτος έλαβε τον λόγο ο Αρχιμ. Δαμασκηνός Κιαμέτης, Πρωτοσύγκελλος Ι. Μ. Δημητριάδος, με θέμα: «Το χρονικό της ίδρυσης του Εκθετηρίου Εκκλησιαστικών Κειμηλίων Μήτηρ Θεού η Οξεία Επίσκεψις στη Μακρινίτσα». Ο δημιουργός του μουσείου αναφέρθηκε στο όραμα δημιουργίας ενός μουσειακού χώρου για την διάσωση και προβολή των πολλών κειμηλίων του ιστορικού χωριού του Πηλίου, στις δυσκολίες που προέκυψαν, αλλά και στις πρωτοβουλίες για να φτάσουμε στο αίσιο τέλος των εγκαινίων. Ακολούθησε η κ. Μαρία Νάνου, Διευθύντρια του Τομέα Έρευνας, Διαχείρισης και Συντήρησης Μνημείων και Κειμηλίων της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, η οποία μίλησε με θέμα«Οι συλλογές του Εκθετηρίου Εκκλησιαστικών Κειμηλίων Μήτηρ Θεού η Οξεία Επίσκεψις στη Μακρινίτσα και η πρό(σ)κληση της διάδρασης του επισκέπτη με τον τόπο και την ιστορία του». Η κ. Νάνου παρουσίασε αναλυτικά τα κειμήλια που εκτίθενται στο μουσείο, αναφέρθηκε ακροθιγώς στο ευαίσθητο ζήτημα της αλλαγής χρήσης των εκκλησιαστικών κειμηλίων όταν από το ναό μεταφέρονται στο μουσείο, κυρίως όμως επεσήμανε το στοίχημα του σύγχρονου μουσείου να προκαλέσει τον επισκέπτη σε ένα είδος διάδρασης με το χώρο και τα πολύτιμα εκθέματά του, αλλά και με την ιστορία ή τις ιστορίες που αυτά αφηγούνται. Στη συνέχεια, ο κ. Αλέξανδρος Καπανιάρης, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Διδάσκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, εισηγήθηκε το θέμα: «Σχεδιάζοντας το έντυπο και ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Εκθετηρίου Εκκλησιαστικών Κειμηλίων Μακρινίτσας Μήτηρ Θεού η Οξεία Επίσκεψις ». Ο εισηγητής παρουσίασε το εκπαιδευτικό ψηφιακό πρόγραμμα που έχει ετοιμαστεί για τους μαθητές που θα επισκέπτονται το μουσείο και το οποίο θα τους μυεί με δημιουργικό τρόπο στην εκκλησιαστική παράδοση και τέχνη.

Ακολούθησε η Β’ Συνεδρία, με θέμα «Εκκλησιαστικά μουσεία – διαφύλαξη και προβολή κειμηλίων: θεολογικές προσεγγίσεις και πρακτικές συνεργασίας φορέων εκπαίδευσης και πολιτισμού με την Εκκλησία» , στην οποία προήδρευσε ο κ. Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, Διδάσκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Ο πρώτος εισηγητής, κ. Γεώργιος Φουστέρης, Επίκουρος Καθηγητής της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης, μίλησε για τις « Θεολογικές και πρακτικές παραμέτρους στη διαχείριση εκκλησιαστικών κειμηλίων και μνημείων ». Αφού υπογράμμισε τις ριζικές τομές που επέφερε η νεωτερική αντίληψη για την ιστορία και υπογράμμισε το ρόλο της Εκκλησίας ως φορέα διαχείρισης του ιστορικού της σώματος, ανέδειξε την ποιμαντική διάσταση της διαχείρισης των εκκλησιαστικών κειμηλίων και επέμεινε στην εσχατολογική κατανόηση της Παράδοσης ως απαραίτητης προϋπόθεσης για την αποφυγή του εγκλωβισμού σε παραδοσιοκεντρικά μοντέλα και στη στείρα και δουλική αντιγραφή παλαιών «καθαγιασμένων» προτύπων, με απώτερο στόχο την απελευθέρωση της καλλιτεχνικής δημιουργίας στην Εκκλησία. Ακολούθως, η κ. Μαρία-Ξένη Γαρέζου, Προϊσταμένη του Τμήματος Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων και Αρχαιολογικού Κτηματολογίου τής Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, εισηγήθηκε το θέμα: «Μουσειακή πολιτική και εκκλησιαστικά μουσεία». Κάνοντας μία εμπεριστατωμένη ιστορική αναδρομή της διαχείρισης των χριστιανικών κειμηλίων και της ίδρυσης των εκκλησιαστικών μουσείων, σκιαγράφησε στη συνέχεια τα πεδία συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού αφενός και των Μητροπόλεων και των Μονών αφετέρου με σκοπό την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, αναπόσταστο τμήμα της οποίας αποτελούν τόσο τα εκκλησιααστικά κειμήλια όσο και τα μουσεία όπου αυτά φυλάσσονται. Η τρίτη εισήγηση της συνεδρίας έγινε από τον κ. Ιωάννη Βαραλή, Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος παρουσίασε το θέμα « Προγράμματα καταγραφής, ψηφιακής ανάλυσης και προβολής εκκλησιαστικών κειμηλίων Ανατολικής Θεσσαλίας: καλές πρακτικές συνεργασίας». Ο κ. Βαραλής, μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα, αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας πολλών ειδικοτήτων για την τεκμηρίωση και προβολή εκκλησιαστικών κειμηλίων στο πλαίσιο σχετικών προγραμμάτων. Στην τελευταία εισήγηση, ο κ. Ιωάννης Χουλιαράς, Προϊστάμενος Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας, μίλησε με θέμα: «Προβολή και εκπαιδευτική αξιοποίηση των εκκλησιαστικών κειμηλίων: ένα γόνιμο πεδίο συνεργασίας τοπικών Εφορειών Αρχαιοτήτων και Εκκλησιαστικών Φορέων». Ο Εισηγητής τόνισε την επιτυχημένη συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας με τους εκπαιδευτικούς φορείς και την εκεί εκκλησιαστική αρχή.

Στην τρίτη και τελευταία Συνεδρία, στην οποία προήδρευσε ο καθηγητής κ. Ιωάννης Βαραλής, το ακροατήριο παρακολούθησε τρεις εισηγήσεις με άξονα το θέμα: « Διαχείριση εκκλησιαστικών κειμηλίων: εφαρμοσμένα παραδείγματα». Αρχικά ο κ. Εμμανουήλ Βαρβούνης, Καθηγητής Λαογραφίας, Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, παρουσίασε την εισήγησή του με θέμα «Η διαχείριση των εκκλησιαστικών κειμηλίων της Σάμου και το Κέντρο Εκκλησιαστικών, Ιστορικών και Πολιτισμικών Μελετών της Ιεράς Μητροπόλεως Σάμου και Ικαρίας». Ο κ. Βαρβούνης αναφέρθηκε, με βάση το παράδειγμα της Σάμου, στις προκλήσεις της διαχείρισης των εκκλησιαστικών κειμηλίων και της λειτουργίας ενός ανάλογου Κέντρου Μελετών. Στην συνέχεια, τον λόγο έλαβε ο κ. Γεώργιος Τσιγάρας, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Η εισήγησή του με τίτλο « Η σημασία των Εκκλησιαστικών Μουσείων στην διατήρηση της πολιτιστικής παράδοσης και η συμβολή τους στην τοπική ιστορία: το παράδειγμα της Θράκης », ανέδειξε, μέσα από τη συγκεκριμένη αυτή περίπτωση, την διασύνδεση κειμηλίων και τοπικής ιστορίας. Η τελευταία εισήγηση έγινε από τον κ. Δημοσθένη Στρατηγόπουλο, Επίκουρο Καθηγητή Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Γραμματείας-Ελληνικής Παλαιογραφίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και είχε θέμα « Τα χειρόγραφα και τα παλαίτυπα των Εκκλησιαστικών Μουσείων Ξάνθης και Κομοτηνής και η εκπαιδευτική αξιοποίησή τους».

Ακολούθως διεξήχθη ενδιαφέρουσα συζήτηση ανάμεσα στους ομιλητές και το ακροατήριο.

Κλείνοντας το Συνέδριο, ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος ευχαρίστησε θερμά τους εισηγητές, τους εκπροσώπους των Ιερών Μητροπόλεων και όλους τους συμμετέχοντες. Με έμφαση επεσήμανε: «Φάνηκε απ’ όσα ακούστηκαν, η συμβολή της Εκκλησίας και των Μοναστηριών στην διάσωση των Κειμηλίων τους». Διαπιστώθηκε και τονίστηκε η αναγκαιότητα εκπαίδευσης των Ιερέων και των λαϊκών στελεχών, για να μην είναι ο χώρος αυτός του εκκλησιαστικού μουσείου, μια αποθήκη, αλλά μια διαρκής εκπαιδευτική οντότητα, που θα μπορεί να προσελκύει κι άλλους ανθρώπους και να ανανεώνεται ως προς το υλικό και τα δεδομένα του.

Την Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκαν με λαμπρότητα στην ιστορική κοινότητα της Μακρινίτσας Πηλίου τα εγκαίνια του Εκθετηρίου Εκκλησιαστικών Κειμηλίων «Μήτηρ Θεού η Οξεία Επίσκεψις». Πρόκειται για έναν υπερσύγχρονο εκθεσιακό χώρο στην πλατεία του χωριού, στον οποίο εκτίθεται πλειάδα εκκλησιαστικών κειμηλίων με προέλευση αποκλειστικά από ναούς και εξωκκλήσια της Μακρινίτσας, κυρίως από τον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μακρινίτσης. Ένας αληθινός θησαυρός της εκκλησιαστικής παράδοσης του τόπου, εύγλωττος μάρτυρας της ιστορίας, της τέχνης και του πολιτισμού της Μακρινίτσας παραδίδεται στους επισκέπτες της.

Τα ιερά κειμήλια συντηρήθηκαν από ειδικούς συντηρητές, με τη μέριμνα του προϊσταμένου της ενορίας και Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος Αρχιμ. Δαμασκηνού Κιαμέτη.

Τα εγκαίνια τέλεσε ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, παρουσία πολιτικών και στρατιωτικών αρχών και μεγάλου πλήθους φιλότεχνων επισκεπτών. Ακολούθησε ομιλία του Αρχιμ. Δαμασκηνού Κιαμέτη, με θέμα «Αν μπορείς να το ονειρευτείς, μπορείς να το πραγματοποιήσεις». Ο π. Δαμασκηνός μίλησε για «το όνειρο, που μετουσιώθηκε σε σκέψη κι εξελίχθηκε, στη συνέχεια, σταδιακά, σε έργο και δημιουργία». Αναφέρθηκε στην πραγματικότητα της εγκατάλειψης, την οποία παρέλαβε, όταν προ δεκαετίας ανέλαβε την ευθύνη της ενορίας: «Εκκλησιαστικοί χώροι λεηλατημένοι από τον χρόνο, και παραδομένοι στη φθοροποιό του επέλαση». Στην συνέχεια μίλησε για τον αγώνα της αποκατάστασης και της συντήρησης τον οποίο ξεκίνησε καταρχάς από τον κεντρικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και τα περιβάλλοντα κτίσματα μεταξύ των οποίων το διώροφο κτήριο των ναών του Αγίου Νικολάου και των Αγίων Πάντων, και επεξέτεινε στα παρεκκλήσια του Αγίου Χαραλάμπους, του Τιμίου Προδρόμου, στην πλατεία της Μακρινίτσας και του Αγίου Ιωάννου Θεολόγου στη συνοικία Κακουνά.

Ως κορωνίδα της όλης προσπάθειας χαρακτήρισε την δημιουργία του Εκθετηρίου Εκκλησιαστικών Κειμηλίων: «Πρόκειται για έναν χώρο σύγχρονο, ζεστό και φιλόξενο στην κεντρική πλατεία του χωριού, που θα λειτουργήσει με στόχο τη διαφύλαξη και προβολή του πολιτιστικού εκκλησιαστικού αποθέματος της Μακρινίτσας. Ήδη στεγάζει πλήθος ιερών εικόνων επιφανών ζωγράφων, όπως του Θεόφιλου, ικανό αριθμό ιερών σκευών, επιταφίους, λάβαρα, πολύτιμα ιερά άμφια, παλαίτυπα λειτουργικά βιβλία, ξυλόγλυπτα βημόθυρα και απαράμιλλα σε τέχνη τμήματα τέμπλων, ζωγραφικά προσκυνητάρια των Αγίων Τόπων, κυρίως, όμως, το μαρμαρόγλυπτο της Παναγίας της Οξείας Επισκέψεως της Μακρινιτίσσης, απομεινάρι της βυζαντινής ομώνυμης Μονής, κατ’ εξοχήν σύμβολο του Εκθετηρίου, τονίζοντας την ολοζώντανη και κυριαρχική παρουσία της Παναγίας σε τούτον τον τόπο, αλλά και την ταχεία και κραταιά Προστασία Της». Αναφέρθηκε, επίσης, στις πολύπτυχες προοπτικές που ανοίγονται για τον τόπο, με την λειτουργία του Εκθετηρίου, όπως «η εκπόνηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για μαθητές, η φιλοξενία πολιτιστικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, η συνεργασία με το Λαογραφικό Μουσείο και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μακρινίτσας, η ένταξη στις οργανωμένες προτάσεις θρησκευτικής περιήγησης στη Μακρινίτσα, η προοπτική αύξησης της τουριστικής επισκεψιμότητας με πολλαπλά οφέλη για τον τόπο και τους κατοίκους του, η δημιουργία ανάλογων δομών και σε άλλα μέρη του Πηλίου, μετά την πιλοτική λειτουργία αυτού του Μουσείου».

Ο π. Δαμασκηνός δεν λησμόνησε να ευχαριστήσει λεπτομερώς όλους όσοι εργάστηκαν και συνέβαλαν στην υλοποίηση αυτού του ονείρου, επιστήμονες, ειδικούς συντηρητές, τεχνικούς, την τοπική Αυτοδιοίκηση, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας, κληρικούς και λαϊκούς συνεργάτες της τοπικής Εκκλησίας, τοπικούς πολιτιστικούς φορείς και ειδικά τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη κ. Ιγνάτιο «για την ανοχή και την εμπιστοσύνη του». Περαίνοντας τον λόγο του ο π. Δαμασκηνός τόνισε ότι το Εκθετήριο «θα στοιχειοθετεί μια πάλη ενάντια στο χρόνο και τη φθορά, θα λειτουργεί ως κιβωτός πατρογονικών θησαυρών για τις επερχόμενες γενεές».

Ακολούθησε ο οικονομικός απολογισμός υλοποίησης του έργου από τον κ. Ιωάννη Ανδραβιδιώτη, Ξυλογλύπτη-Μελετητή. Στη συνέχεια, την εκδήλωση πλαισίωσε σύντομο μουσικό πρόγραμμα από το Μουσικό Σχήμα «Νότιο Τόξο».

Το πρόγραμμα των εγκαινίων ολοκληρώθηκε με την καταληκτήρια προσλαλιά του Σεβασμιωτάτου κ. Ιγνατίου, ο οποίος εξέφρασε τη χαρά και τον ενθουσιασμό του για το σπουδαίο αυτό έργο, συνεχάρη τον π. Δαμασκηνό και ευχήθηκε το έργο αυτό να γίνει αφορμή για παρόμοιες δράσεις στον τόπο μας και γιατί όχι και σε άλλα μέρη της Ελλάδος.

Ακολούθησε η πρώτη επίσκεψη και η ξενάγηση των επισήμων και των επισκεπτών στους χώρους του Μουσείου από την κα Μαρία Νάνου, θεολόγο-ιστορικό της βυζαντινής τέχνης, Διευθύντρια του Τομέα Μνημείων και Κειμηλίων της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, μέλους της Επιτροπής Λειτουργίας του Μουσείου.

Την όλη εκδήλωση παρουσίασε και συντόνισε ο Πρωτοπρεσβύτερος Χαρίλαος Παπαγεωργίου.

 

2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_10_05_mous...
2018_07_05_14
2018_07_05_15
2018_07_05_16
2018_07_05_17

Hμερολόγιο Εκδηλώσεων

Ανακοινώσεις

Δημόσια διάλεξη του Charles Taylor στην Αθήνα

25 Μαΐου 2018
Δημόσια διάλεξη του Charles Taylor στην  Αθήνα

O διεθνούς φήμης φιλόσοφος Charles Taylor, Ομότιμος Καθηγητής του Πανε...

3ο Διεθνὲς Μουσικολογικὸ καὶ Ἱεροψαλτικὸ Συνέδριο τοῦ Τομέα Ψαλτικῆς Τέχνης καὶ...

09 Μαΐου 2018
3ο Διεθνὲς Μουσικολογικὸ καὶ Ἱεροψαλτικὸ Συνέδριο τοῦ Τομέα Ψαλτικῆς Τέχνης καὶ Μουσικολογίας

Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου Τομέας Ψαλτικής Τέχνης και Μουσικολο...

Παρουσίαση της έκδοσης «Τέμπλον. Άγιες μορφές, αόρατες πύλες πίστης. 20ός και 21...

08 Μαΐου 2018
Παρουσίαση της έκδοσης «Τέμπλον. Άγιες μορφές, αόρατες πύλες πίστης. 20ός και 21ος αιώνας»

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου-Τομέας Βυζαντινών και Μεταβυζαντιν...

Διεθνές Συνέδριο με θέμα "Ορθοδοξία και Φονταμενταλισμός", 10-12 Μαΐου...

04 Μαΐου 2018
Διεθνές Συνέδριο με θέμα "Ορθοδοξία και Φονταμενταλισμός", 10-12 Μαΐου, Βελιγράδι, Σερβία

Από 10 έως 12 Μαΐου, 2018 θα πραγματοποιηθεί στοΒελιγράδι της Σερβίας...